Kỹ thuật canh tác

Biện pháp phòng ngừa sâu vẽ bùa hại cây có múi

     Cây có múi là một trong những loại cây trồng chính mang lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân, tuy nhiên trong nhiều năm trở lại đây, tình trạng sâu bệnh trên cây có múi ngày càng gia tăng. Trong đó sâu vẽ bùa là một trong những dịch hại nguy hiểm nhất, đặc biệt vào giai đoạn cây ra chồi non. Để phòng ngừa hiệu quả, bà con cần nắm rõ một số đặc điểm nhận biết, đặc điểm sinh học, triệu chứng gây hại của sâu vẽ bùa. Bài viết này sẽ giúp bà hiểu rõ hơn về một số đặc điểm và cách phòng ngừa của sâu vẽ bùa gây hại trên cây có múi.

Sâu vẽ bùa gây hại cây trồng
Ảnh minh họa

1.Đặc điểm nhận dạng

     Trứng sâu vẽ bùa có hình bầu dục, kích thước từ 0,3-0,4mm, màu trong suốt, đến lúc gần nở thì trứng có màu trắng vàng.

     Sâu non (ấu trùng) mình dẹp, không có chân. Ấu trùng mới nở dài khoảng 0,5 mm, trong suốt. Khi Ấu trùng đẫy sức dài khoảng 4 mm và có màu vàng.

     Nhộng có màu vàng nhạt hoặc nâu đậm,co dạng hình thoi, dài khoảng từ 2-2.5mm.

     Sâu trưởng thành có kích thước nhỏ, thân dài từ 2-3mm. Toàn cơ thể có có màu vàng nhạt pha màu trắng bạc. Cánh trước có hình lá liễu, lông viền ở mép cánh màu tro, dài. Cánh sau nhỏ, có dạng hình kim, có lông phía mép cánh màu xám đen.

2.Đặc điểm sinh thái và sinh học

     Vòng đời trung bình của sâu vẽ bùa từ 19-38 ngày. Sâu trưởng thành là một loại ngài, hoạt động buổi chiều tối, ngày ẩn nấp phía mặt dưới của lá. Sâu thường đẻ mặt dưới lá, gần vị trí gân chính của  lá, trong vòng 2-30 ngày sâu trưởng thành đẻ trung bình từ 60-80 quả/con cái.

     Ấu trùng (sâu non) nở ra chui vào lớp biểu bì để gây hại, ăn phần mô mềm (tế bào nhu mô diệp lục) phía trong lá. Đường đục của ấu trùng sâu vẽ bùa có kích thước tăng dần theo độ lớn của ấu trùng.

     Ấu trùng đẫy sức sẽ đục ra phía mép lá, nhả tơ hóa nhộng ngay mép lá.

3.Điệu kiện phát sinh và triệu chứng gây hại

sâu vẽ bùa gây hại
Lá bị sâu vẽ bùa gây hại 

     Mức độ gây hại của sâu phụ thuộc điều kiện thức ăn và thời tiết. Sâu vẽ bùa gây hại quanh năm, tuy nhiên tập trung gây hại mạnh vào tháng 7,8,9 do thời điểm này cây ra đọt non nhiều, nguồn thức ăn dồi dào. Điều kiện thuận lợi để sâu gậy hại thường nhiệt độ từ 24-300C, độ ẩm từ 80-90%.

     Sâu vẽ bùa thường gây hại chồi và lá non, ngay khi lá non vừa ra, ấu trùng ăn phần mô mềm (tế bào nhu mô diệp lục) trong lá, ăn đến đâu biểu bì lá phồng đến đấy, tạo thành đường có hình dạng ngoằn ngoèo. Những lá bị sâu vẽ bùa gây hại bị co lại, biến dạng, quăn queo sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và phát triển của chồi non và quá trình quang hợp của lá ảnh hưởng đến sự sinh rưởng và năng suất của cây.

     Ấu trùng ăn đến đâu thì nhả phân tới đấy, phân tạo thành một đường liên tục giống sợi chỉ nằm chính giữa và kéo dài theo đường đục của ấu trùng. Tạo điều kiện cho bệnh loét lá do vi khuẩn Xanthomonas campestris phát sinh và gây hại.

4.Một số biện pháp để phòng ngừa sâu vẽ bùa

     Để phòng ngừa sâu vẽ bùa có hiệu quả cao thì cần áp dung tổng hợp nhiều biện pháp lại với nhau.
a.Kỹ thuật trong canh tác

     Bà con cần thường xuyên theo dõi quan sát thăm vườn bảo vệ các đợt đọt non, phát hiện sâu bệnh kịp thời để có hướng giải quyết, loại bỏ các cành bị bệnh, có thể dùng tay ngắt bỏ lá bị hại, đem tập trung để tiêu hủy.

     Tỉa cành cho vườn cây thông thoáng, cần bón phân đầy đủ để cây sinh trưởng phát triển tốt, cây ra đọt non tập trung. Tránh tình trạng cây ra đọt non rải rác và kéo dài tạo điều kiện cho sâu phát sinh, phát triển và gây hại vì có nguồn thức ăn nhiều và liên tục.

     Tăng cường sử dụng các loại phân bón hữu cơ vi sinh như phân bón hữu cơ OBI-Ong Biển ngoài việc cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng còn cung cấp các chất kháng sinh tự nhiên giúp nâng cao sức đề kháng của cây trồng, cây trồng phát triển tốt, lá to, lớp biểu bì dày  khiến sâu non khó xâm nhập vào lá, hạn chế sâu vẽ bùa gây hại.

b.Biện pháp bằng sinh học

sử dụng thiên đich
Ảnh minh họa

     Sử dụng thiên địch là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để hạn chế sâu vẽ bùa hại cậy. Cần bảo vệ, nhân nuôi tạo điều kiện cho thiên địch phát triển.

     Các loại thiên địch bắt mồi như kiến vàng (Oecophylla smaragdina),…
Các loại ong ký sinh, một số loại ong ký sinh thuộc họ Ichneumonidea hay họ Chalcidoidea ký sinh giai đoạn trứng và sâu non của sâu vẽ bùa.

     Sử dụng các chế phẩm có nguồn gốc từ thảo mộc như tỏi và ớt….
Các chế phẩm có nguồn gốc từ nấm như nấm Steptomyces avermitilis ,….
 

 

 
Back-top-top